3D Digital Smile Design (การออกแบบรอยยิ้มด้วยคอมพิวเตอร์)

3D Digital Smile Design คืออะไร?

ปัจจุบันด้วยทันตเทคโนโลยีที่ก้าวหน้า เราสามารถออกแบบรอยยิ้มของคนไข้และสร้างภาพเสมือนจริงของรอยยิ้มให้คนไข้พิจารณาก่อนที่จะเริ่มตัดสินใจทำการรักษา การออกแบบรอยยิ้มที่สร้างไว้เมื่อร่วมกับการใช้เทคโนโลยีการพิมพ์ปากแบบDigital ด้วยเครื่อง Intraoral scanner เราสามารถส่งข้อมูลที่ได้สร้างไว้ นำไปสร้างงานที่จะนำมาใส่ในช่องปากได้อย่างถูกต้องและแม่นยำตามแบบที่ได้ออกแบบไว้ ซึ่งมีข้อดีกว่าการทำงานด้วยวิธีธรรมดาซึ่งต้องอาศัยเพียงคำบอกเล่าของทันตแพทย์เกี่ยวกับรอยยิ้มที่จะสร้างได้ หรือการจินตนาการของทันตแพทย์ที่มีต่อการบอกเล่าของคนไข้ ซึ่งอาจไม่ตรงกัน ไม่มีรอยยิ้มที่ต้องการให้เห็นได้อย่างเป็นรูปธรรมชัดเจน ซึ่งอาจส่งผลให้ผลลัพท์ของการรักษาไม่เป็นที่พอใจต่อคนไข้อย่างเต็มที่

การสร้างภาพเสมือนจริงของรอยยิ้มสามารถสร้างได้ทั้งวิธีง่ายๆในระดับ 2D หรือสร้างได้ยากและใช้เวลามากขึ้นในระดับ 3D การทำDigital Smile design ยังมีประโยชน์มากในการทำให้ใบหน้าและรอยยิ้มเข้ามามีส่วนร่วมในการสร้างงาน  ซึ่งงานในแบบธรรมดาส่วนใหญ่จะไม่ได้นำความสัมพันธ์ในส่วนนี้เข้ามาเกี่ยวข้อง  มีเฉพาะแบบจำลองของขากรรไกรบนและล่างเท่านั้น งานบางครั้งสวยในแบบจำลองแต่เวลานำเข้ามาใส่ในช่องปากอาจเอียง หรือไม่เข้ากับใบหน้าและรอยยิ้มของคนไข้ในองค์รวมได้

Digital Smile Design จึงมีคุณประโยชน์อย่างมากในงานทันตกรรมเพื่อความงามในยุคปัจจุบัน การออกแบบรอยยิ้มนั้น สามารถนำไปสร้างงานได้ทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นการทำครอบฟัน การทำวีเนียร์ ครอบฟันทั้งปาก ทันตกรรมรากเทียม การใส่ฟันชนิดถอดได้บางส่วน และฟันปลอมถอดได้ทั้งปาก

เครื่อง Intraoral Scanner

เครื่อง Intraoral Scanner เป็นเครื่องที่ใช้พิมพ์ปากแบบ digital โดยรอยพิมพ์ที่ได้จะเป็นข้อมูลคอมพิวเตอร์ สามารถเห็นเป็นรูปแบบจำลองฟันในคอมพิวเตอร์ในลักษณะสามมิติ สามารถหมุนไปมาได้ ซึ่งข้อมูลนี้สามารถนำมาสร้างงานทางทันตกรรมได้ในลักษณะ CAD CAM คือสร้างชิ้นงานในคอมพิวเตอร์และสามารถพิมพ์แบบจำลองฟันหรือ ชิ้นงานที่ได้ทำการออกแบบไว้ออกมาเป็นชิ้นงานได้ด้วยเครื่อง Milling กลึงชิ้นงานออกมาตามข้อมูลคอมพิวเตอร์ การสร้างงานในลักษณะนี้จะสามารถสร้างงานได้ง่ายกว่าการใช้ช่างแลปทันตกรรมทำงานออกมา เนื่องจากสามารถใช้ Software สร้างงานออกมาได้ย่างรวดเร็ว และสามารถสร้างภาพจำลองเสมือนจริงออกมาก่อนเพื่อปรับแต่งจนเป็นที่พอใจแล้วจึงสั่งพิมพ์ออกมาเป็นงาน และยังสามารถควบคุมงานให้เหมือนกับข้อมูลจาก Digital Smile Design จึงเป็นประโยชน์อย่างมากต่องานด้านทันตกรรมเพื่อความงาม

เครื่อง Intraoral Scanner ทำงานในลักษณะของการใช้แสงscanลงบนขากรรไกรแล้วสะท้อนกลับไปยัง Sensor ในลักษณะของ Sensor ในการถอยรถยนต์ ทำให้สามารถทราบระยะทางและสร้างเป็นข้อมูลของแบบจำลองได้ การพิมพ์ปากอยู่ในลักษณะ Static คือไม่มีแรงกดต่อฟันและเนื้อเยื้ออ่อนในช่องปาก สามารถพิมพ์ปากได้อย่างรวดเร็ว ไม่เลอะเทอะและสามารถกลับไป Scan ซ่อมในบริเวณที่ไม่ชัดหรือผิดพลาดหรือมีการกรอแต่งฟันเพิ่มเติมได้โดยไม่จำเป็นต้องพิมพ์งานใหม่ทั้งหมด สามารถหยุดพักได้ตลอดเวลาในระหว่างการพิมพ์ ใช้เวลาในการพิมพ์น้อย โดยใช้เวลาในการพิมพ์ไม่ถึง1นาทีในแต่ละขากรรไกร ทำให้ทำงานได้ง่าย และให้ความรู้สึกที่สบายมากกว่าการพิมพ์แบบธรรมดา

ทาง PMDC ใช้เครื่อง Intraoral scanner ของ 3shape รุ่น Trios 3 wireless ซึ่งเป็นระบบการพิมพ์ที่ทันสมัยและได้รับความนิยมสูงสุดในระบบการพิมพ์เพื่อสร้างงานบูรณะฟัน เป็นระบบชนิดไม่มีสาย ทำให้ Scan ง่ายไม่มีข้อจำกัดของสาย และพิมพ์ปาก Scan ได้อย่างรวดเร็ว เป็นที่ยอมรับทั่วโลกและสามารถส่งงานทั้งด้านการบูรณะฟัน และการจัดฟันในระบบ Invisalign นับว่าเป็นเครื่องที่ความทันสมัยที่สุดในขณะนี้

 

3D Digital Smile Design

ปัจจุบันทาง PMDC ได้ใช้เทคนิคการทำ Digital Smile design เป็นชนิด 3D Digital Smile Design ซึ่งจะทำให้สามารถเห็นรอยยิ้มของคนไข้ทั้งทางด้านหน้า และด้านข้างทั้งสองข้าง เพื่อให้คนไข้ได้เห็นภาพของรอยยิ้มที่จะสร้างขึ้นก่อนที่จะตัดสินใจเริ่มทำงานจริง การเห็นภาพทางด้านข้างนั้นมีประโยชน์อย่างมากที่จะทำให้ได้เห็นมิติของฟัน เช่นยื่นมากหรือน้อยทางด้านข้างซึ่งภาพเฉพาะทางด้านหน้าอย่างเดียวไม่สามารถให้ได้  การทำจะมีการถ่ายภาพของคนไข้ ทั้งในแนวตรง แนวข้างทั้งสองข้าง จากนั้นจะมีการ Scan ฟันของคนไข้ทั้งขากรรไกรบนและล่าง และพูดคุยปรึกษากับคนไข้ว่าต้องการรอยยิ้มแบบไหน จากนั้นทันตแพทย์จะมีการนำภาพ 3D Digital ที่ Scan ได้ ไปเข้าเครื่องสบฟันในคอมพิวเตอร์และสร้างงานตามความต้องการของคนไข้ มีการเช็คการสบฟันทั้งแนวตรงและแนวเยื้องและแนวยื่นทางด้านหน้า ทำให้ได้เป็น Virtual Final Restoration ซึ่งเป็นรูปร่างชิ้นงานจริงตามความต้องการของคนไข้ และสามารถทำงานได้จริง ขั้นตอนต่อไปคือการนำไปผ่านกระบวนการคอมพิวเตอร์ เพื่อให้ได้ภาพซ้อนทับทั้งแนวตรง และแนวข้างทั้งสองข้าง นำภาพมานำเสนอกับคนไข้ ทำให้คนไข้ได้เห็นภาพเสมือนจริงก่อนตัดสินใจเริ่มทำงานจริง ทั้งยังสามารถแก้ไขปรับปรุงจนได้รอยยิ้มที่พอใจก่อนเริ่มงานอีกด้วย ในระหว่างทำงานทันตแพทย์จะมี Software ที่ใช้เปรียบเทียบซ้อนทับรูปร่างก่อนทำและหลังทำ ทำให้ทันตแพทย์สามารถทราบได้ว่าบริเวณไหนต้องกรอฟันมากหรือน้อยหรือไม่ต้องกรอเลย ทำให้การทำงานมีประสิทธิภาพขึ้นอย่างมาก และส่งผลให้คนไข้ได้รอยยิ้มที่ต้องการอย่างแม่นยำ
 

การทำ 3D Digital Smile Design มีขั้นตอนอย่างไร?

• เริ่มต้นจากการถ่ายภาพ Digital ทั้งแนวตรง และแนวข้างทั้งสองข้าง จำนวนทั้งหมด 3 รูป มีการถ่ายคลิปเพื่อประกอบการพิจารณาการวางแผนรอยยิ้มของคนไข้ร่วมด้วย การถ่ายคลิปจะทำให้ทันตแพทย์เห็นความสัมพันธ์ของของฟันและริมฝีปากขณะเคลื่อนไหว ว่าเป็นอย่างไร คนไข้ยิ้มสูงเห็นเหงือกมาไหม เห็นฟันบนและล่างเหมาะสมหรือยัง หรือเห็นฟันล่างมากเกินไป และระนาบของฟันล่างตรงดีหรือยังขณะคนไข้พูด
• ถ่ายภาพ Panoramic X-ray และอาจมีการทำ CT Scan ในกรณีที่จำเป็น
• พูดคุยปรึกษากับคนไข้เรื่องของรอยยิ้มที่คนไข้ต้องการว่าเป็นรูปแบบใด และทำการวางแผนการรักษาและประเมินค่ารักษาอย่างละเอียด ว่าจะเป็นการทำวีเนียร์ หรือ งานครอบฟัน หรือผสมผสานกันระหว่างครอบฟันและวีเนียร์ หรืออาจเป็นงานครอบฟันทั้งปาก หรือฟันปลอมถอดได้ หรืองานรากเทียม ฯลฯ
• ทำการพิมพ์ปากแบบ Digital ด้วย Intra oral Scanner ให้ได้ 3D Digital Image ในคอมพิวเตอร์ แล้วให้คนไข้กลับได้ แล้วรอการส่ง File ภาพเปรียบเทียบก่อนและหลังทำที่ได้ออกแบบไว้จำนวน 3 รูป ทั้งแนวตรง และด้านข้างทั้ง2ข้าง ที่หมอจะส่งไปผ่านทาง Line หรือทางอื่นๆตามต้องการ

• จากนั้นทันตแพทย์จะสร้าง Virtual Final Restoration (รูปร่างของงานที่จะใช้บูรณะฟันเสมือนจริง) จาก File ที่ Scan ได้ตามความต้องการของคนไข้ แล้วผ่านกระบวนการทางคอมพิวเตอร์ ได้เป็นภาพเปรียบเทียบ 3 รูป ทั้งแนวตรงและแนวข้างทั้งสองข้าง และนำส่งให้คนไข้ผ่านทาง Line คนไข้สามารถแก้ไขงานจนได้รอยยิ้มที่พอใจก่อนเริ่มทำงาน  เมื่อเป็นที่พอใจแล้วจึงนัดทันตแพทย์เพื่อเริ่มทำการบูรณะฟันตามที่ได้วางแผนการรักษาไว้

 

ผลลัพธ์การออกแบบรอยยิ้ม เทคนิค 3D Digital Smile Design